Ik wist dat ze er was, want van’t voorjaar had ik haar zelf uit het egelhuis opgehaald.
Maar al maanden had ik haar niet gezien.
Tot afgelopen zondag.
Ze scharrelde rond in de tuin.
Op zoek naar materialen om een nestje te creëren.
Het gesprek van de dag ervoor galmde nog in me na.
Ik had mijn eigen wandelende hoofd in de stem van een vriendin gehoord.
“Nou, ik geloof niet in de ziel. Ik denk dat ik een lichaam heb met een pakketje DNA en meer niet.” In dezelfde adem vervolgde ze, “het leven ervaar ik als zwaar, maar ik probeer er maar het beste van te maken.”
Aandachtig had ik geluisterd, terwijl haar woorden landen.
Toen ze even later uitstapte viel het me in hoe vanzelfsprekend het voor me is geworden om over de ziel te praten. Over bezieling. En wat het mij heeft gebracht om de ziel in te sluiten.
Het aspect van mij, van de mens, van eigenlijk alles, dat niet zichtbaar is.
Maar oh zo voelbaar.
In de kringen waar ik uit kom word niet over de ziel gesproken.
En dan is het er ook niet.
M’n vriendin had me even stilgezet en een oude versie van mij gespiegeld.
Tegelijkertijd hoor ik een stem in mij die zegt: “ach, wat weet jij er nou van.”
De geïnternaliseerde stem van m’n vader.
Die jongere versies van mij over hebben genomen.
Maar het is m’n werk geworden.
Werken met het veld in opstellingen, schaduwwerk en systemische interventies is zielenwerk.
En ook als persoonlijk leiderschapscoach kan ik niet anders dan de ziel inbrengen.
Je kunt namelijk geen leiderschap over jezelf nemen wanneer je aspecten uitsluit.
Ook niet als je die aspecten niet kunt zien of met het hoofd kunt verklaren.
Maar dat is mijn bescheiden visie.
Tegelijkertijd, als ik terugdenk aan de tijd waarin ik het onzichtbare begon te verkennen, herinner ik me ook weer hoe spannend ik het vond.
Dat wat niet zichtbaar is, maar wel aanwezig.
De ziel bracht me op m’n knieën.
In opstellingen en in het leven.
Het vroeg me om te vertrouwen.
Om overgave aan iets waar mijn hoofd niets mee kon.
Inmiddels is de ziel iets aards voor me geworden.
En is ze zichtbaar in alles.
In de ander.
Een woning.
Maar ook in een egel.


