“Weet je,” zei m’n vader ergens in het najaar van 2021, hij keek uit het raam van het vakantiehuisje dat ik voor die winter had gehuurd “je hebt het mooiste uitzicht van het hele dorp”.
We keken naar de witte boerderij die goed zichtbaar was, omdat de bomen eromheen hun bladeren hadden laten vallen.
De allereerste bewoners van die witte boerderij waren mijn overgrootouders en hun 12 kinderen. Waaronder mijn opa, nummer 7 in de rij.
Vanuit Midwolde verhuisden ze daar naartoe, omdat mijn overgrootvader als zetboer de boerderij ging runnen.
Er gaan verhalen dat hij een schuinsmarcheerder was.
Dat hij heel misschien wel een kind bij een schoondochter heeft verwekt.
Hij bood werkgelegenheid als zetboer.
Dat gaf hem een machtspositie.
Armoede was troef.
Mensen voelden zich afhankelijk van hem.
Dat gebruikte hij om grenzen over te gaan.
Althans, zo luiden verschillende verhalen.
Er gaan ook verhalen over hem en dat hij een vakman was.
Dat hij de zorg voor zijn kinderen prioriteerde.
Hij had een kleinzoon de geboorte van een kalf laten aanschouwen en hem daarmee een magische ervaring gegeven die, de nu 98-jarige, jongen altijd is bijgebleven.
Tegen het einde van zijn leven liep mijn overgrootvader met de bijbel in zijn handen door het huis en zei dat dát het boek is dat de waarheid verkondigd.
Verhalen.
Misschien waar.
Misschien niet.
Ondanks dat ik nog een kleinzoon van hem heb gesproken die ongeveer de eerste twintig jaar van zijn leven met hem is opgegroeid;
En een dienstmeid, van inmiddels 90+, die destijds voor mijn overgrootouders heeft gewerkt;
Ga ik nooit het hele plaatje krijgen.
Alleen hun perspectieven.
En verhalen die door het dorp echoën.
Verhalen over mijn overgrootmoeder en hoe zo’n lief mens dat was.
Stipt 12:00 stond het eten op tafel.
Iedereen kon mee-eten.
Moeder van 12.
Net als mijn oma en haar zoon ook ouders van 12 werden.
Waarvan mijn vader nummer elf.
In het onderzoek naar de geschiedenis van mijn overgrootmoeder ben ik vastgelopen.
Wie haar biologische vader is lijkt een grafgeheim te zijn.
Ook dat laat ruimte voor verhalen.
Inmiddels is de boerderij al bijna twee jaar mijn dagelijkse uitzicht.
Een paar dagen nadat m’n vader en ik van achter het raam naar de boerderij stonden te kijken werd gevraagd of ik het winter daarop niet vaste intrek in het vakantiehuisje wilde nemen.
Ik zat kniediep in mijn familieonderzoek naar mijn vaderlijn en had enorm behoefte aan een eigen plek. Niet meer zwerven. Niet meer uit m’n rugtas leven.
Mooier kon ik het niet krijgen.
Uitzicht op de plek in mijn geboortedorp waar het met mijn voorouders allemaal begon.
Het is de plek geworden waar ik na tien jaar zwerven mijn wortels ben gaan schieten.
Waar ik mijn thuis ben gaan creëren.
M’n vader heeft gelijk, deze plek heeft het mooiste uitzicht van het hele dorp.
Ook in de zomer wanneer de witte boerderij ligt verscholen achter de groene bladeren van de bomen.
